Ka tawnmangah (part - I)

KA TAWNMANGAH (Part-I)
 - by Pc. Vanlalhruaia (Hras)

Zan lama ka hnathawk ka meng rei deuh a, mut ka kham lo hle mai. Tukthuan ei kham chuan khumah ka tlu zâl a, ka muhil zui ta mai a. 
Mumang ka nei ta a, ka mumangah chuan dâwr pakhat kawtah hian ka lo ding a. Chu lai hmun chu ka kal fo thinna leh ka hmun hriat chian tak a ni. Dawr kawta tlangval kum 20 bawr vel thu thin, nileng lenga Mobile games khel a, a bula zial bung let rem rum thin kha ka hmu ta hauh lo. Chu lo rêngah, engkim mai chu a danglamin, a faiin, a changkâng tawh em em mai pawh chuan mak min tihtir hle bawk.

 Dawr nghaktu hnenah chuan tlangval thu thin kha khaw nge a awm tih ka han zâwt a. Ani chu a nuih a zat hle rualin, mak min ti tih a hmêlah khan ka hai lo.  
“Thianpa,  I  va  up-to-date lo ve! Sorkar inthlâk a chinah kha chuan tu mah zawmthaw taka phone awm nileng thak thak  ang  kha  an  awm  tawh ngai hlei nem,”  nui tut tut  pah chuan  a  han  ti  a.  
“Eng a? Sorkar a inthlâk a?? Eng  tikah”  tih zawhna zawh ka tumna chuan  ka  hrawk  a  rawn  thleng  hman  tihin,  mi nuih leh ka hlauh luatah ka zawhna zawh tum chu ka lem lêt leh ta hrâm a! 

Ka chhuak leh ta a, ka piah kâwnah chuan putar, fin fel hmel tak mai nilum ái paha chanchinbu chhiar hi ka va hmu  leh  a. ‘Nga ti nge maw  ni tehreng, kei  hi  eng nge ka awmzia ni ang aw? Eng mah ka hriat ve miah loh!’ tih suangtuah neuh neuh chung chuan ka  pan  phei  leh  ta  tawp  a.  A  bul  ka  va thlen phei chuan, ani chuan a chanchinbu chhiar lai chu a malchungah a dah thlâ a, min rawn  en  a.  
“Vâla,  kha,  vawiin  hna  I  thawk  lo  a  ni  maw?  Law’  haw’  teh,  lo  thu  ve  the  khai, nilum  äi  a  nuam  a  nia,”  a  lo  ti  charh  charh  a,  ka  thu  ve  ta  a.

  Kan  sorkar  inthlâk  chung chang  kha  zawt  rawih  teh  ang  tia  ka  rilru  ka  siam  lai  mêk  chuan,  amah  zâwk  chuan,  “Kan ram pawh political party ruihchilh ban san a, Neutral kan nih ngam deuh vek tawh vang hi a ni ang  chu,  ram  nuam  tak  a  ni  tawh  ka  ti!  I  ti  ve  lo’m  ni?”  a  rawn  ti  hlawl mai a.  
Kei  chuan  zah pawh  dawn  zo  lovin  ti  hian  ka  zawt  ta  tawp  a  ,  “Ka  pu,  sorkar  inthlâk  tih  vel  hi  ka  hre  ve lo,  engmah  hi!!  Ka  hriat  hnuhnun  ber  chu  2018  inthlan  hma,  INC  sorkar  lai  kha  a  nia”. 
Chu tia ka han tih chuan ani chuan mak ti hmel em em mai leh, ka hau chung chuan mi lo en a, a chil a lem leh khawlh a, a han khuh kharh kharh hnu chuan, muang ban charh hian “A lo ni mâw!… â, ni e, kum ?-a kan  inthlang  kha,  mi  thar  an  rawn  lal  tâ  a…”
(A kum zat a sawi hi ka tarlang lo mai ang, tin, kan inbiakna zawng zawng pawh a chìn-chhuakin tar lang vek lo vang, a pawimawh ka tih zual chauh aw!)

“Kha  tia  ram  hruaitu  thar a rawn lal ta  kha  rin  phâk  bakin  ram  a  lo  vei  roh  va!  An policy  kha  tihhlawhtlin  a  tum  ta  tak  tak  a!
Kan kohhran hruaitute’n pulpit tlângah ‘hmangaihna’ thupùiin sermon an thlâk pap pap a, thenawmkhawvengte leh rawngbawlpuite an hmangaih theih leh si loh ang a- kan ram hruaitu hmasate’n mirethei hmangaih inti tak chung si a, retheihna an tihpun a, duh tâwk a mipui min bum a, min palzam ang mai mai kha  ‘ani’  (ram hruaitu thar) kha chu ni ve hek lo! A thlâwna sum sem, mi thatchhe siam teuhna ang chi kha ani hi chuan a do ta bur a. Kan ram kuthnathawk zaa 70 vel awmnaah hian sum chang thei thlai a chîntîr tan ta a. Budget-ah pawh a tam thei ang ber hemi atan hian a dah niin ka hria, kut hnathawkte’n  thlai  man  hre  sa  vekin  thlai  an  chîng  a..”

“Hralhna  awm  lo  ta  hlauh  se,  eng  tin  nge  ni?”  tiin  ka  lo  pawt  chat  a.

  Ka  pu  chuan  a  sawi chhunzawm  leh  a..  “Ni  e,  hralhna  awm  loh  châng  te  chu awm  ve  e,  mahse  chu tiang a lo nih chuan, sorkarin thlai chingtute hnenah zângnadawmna, crop insurance an ti emaw ni, a pe leh thlap zêl. Chu tiangah chuan tu mahin an tha an sêng thlâwn thei tawh hlei nem. Tin, buh bal chauh chîng a, kum tin ram thar kai kha an tam tawh lo. Thlai hmun an siam a, thlai phei chu enkawl a hahdamin, ram thar kai reng a ngai tawh si lo va, kan ram pawh a ngaw dur leh khup tawh hi. A hranpa taka afforestation inzirtir leh thing phun belh te kha a ngai ve vak tawh lo, lo hal kum tin kan tlêm  tâk  chinah  hi  chuan!”
  "Tin,  ran  vulh  te  leh  eizawnna  chi  hrang  hrang  pawh  kan  uar  ta viau va, hei pawh hi sorkar hriatpui thlapin an ni hlawm a, milen phah te pawh an awm hial  asin!”

Ka  lo  pawt  chat  leh  ta  a,  “A  nih loh leh, thil dang daih, chu sorkar thlan thar i tih chu  an  la  sorkar  reng  em?  An  term a  ral  tawh  em?”        

  “Sorkar  tawh lo ve,  khami  hnu  khan  inthlan  vawi  hnih  a  awm  leh  tawh,  party  dang  an sawrkar  leh  daih  tawh  alawm!”

“Chuan,  eng  tin nge? Kháng a hmaa  Corruption te, a thlâwna party mi leh sa induhsak taka sum sem, 'tih  puitlin tur ni hauh lo' Manifesto-a  ziaha  mipui  zah pah  miah  lo  va  min  bum  thinte  ang  te  kha…??”

“Aw khai  âw..kha  tiang  kha  chu  awm  tawh  teh  suh  ei!  Mipui  kan  harh  chhuak  tawh  ka  tih kha. Tin, chu ram hruaitu thar ka tih chuan mipuiah chauh thil tha a thlen lo va, party dang hruaitute pawh a hruai tha tel a ni ber ang chu! Party-a nghet bur kha chu an awm tawh  lo  a  tih  theih  ang  chu.  Kh’angho  khan  a  nia,  kan  ram  hruaitute  dik  lo  taka  tihuaisen thin! Anmahni hlawk ve na tur a nih kha chuan an pute thusawi a kawi, a ngilin an awih sak  a,  mi  tha  lo  pawh  ding  se,  an  vote  zel  si  a….  Mahse,  kan  harh  tawh  ka  tih  kha!  Sum hmanga inthlan dawn tê a, ram hmangaih thar thutten an thlem leh thamna ang kha la duh kan awm mang tawh lo. Neutral ngam kan ni deuh vek tawh a, mipui kan tan rual hi chuan tu te party mah hian min nâmnûl ngam tawh lo. Minister atanga VC thlengin party duhsak tur bik awm tawh lo le, dik thlapin thil kan kalpui deuh vek tawh a ni.

Tin e, hmeithai insakna tur VC emaw party worker sa tha nelh nulhin lo dawn khalh nulh te kha an awm tawh lo. Insak tanpuina vawi hnih thum dawng a, an thenawm te, in râwp chhe lek lek tawhin vawikhat mah la dawng ve si lo tih ang te kha a bo tawh.  Hmasawnna hi kan ram angah chuan zuang awk awk thei a ni lo tih chu hriat sa a ni a, mahse hma sawn tak chu kan ni. Rorelna dik te hi a luang hum hum lo nâ a, a hun takah a rawn far keuh mai zel!"

"Hman deuhah, kan Minister driver-in tlangval pakhat a bêng ngawt mai a(h), chu driver chu a tang hmak asin! Vawi khat leh pawh pawl duty-in pa pakhat kut an lo thlâk ngawt a, mipui tangrualin kan tântîr hmak kha, vawi khat mah chu pawl chuan duty-ah an ruat tawh ngai lo. Duty záwk zu nam ther thur ang kha a awm tawh ngai lo hrim hrim. Chu tiang ang rorelna dik chu sawi sen lohvin a tam  tawh.”

“Mipui  kan  tangrual  I  ti  fo  a,  eng  tin  nge  a  nih  theih?”

“Sawi  leh  sawi  hnu,  party  ruihchilh  kan  awm  tawh  lo  va,  mipui  (neutral-te)  kan  lal  ber tawh mai loh nâkah! Party feeling; NGO pawl hrang hrang leh kohhranah te pawh kan seng luh hial thin ang kha bo miau tawh le! Veng tin, khaw tinah Committee an din a, chu tah chuan kohhran hruaitute, NGO hruaitute, mipui aiawh an awm a, chu chu sorkar-in a hriatpui bawk a, thil sual leh thil dik lo hi a ngampa tawh lo chiang teh asin!”

“CBI  lam te…”
 zawhna  dang  ka  zawh  leh  hma  chuan  ani  chuan,  “Hawh  teh,  inchhung  lamah  inkawm tawh teh ang.  Pâwn  zawng,  han  awm  rei  deuh  chuan  a  sa mah  mah  ka  ti!”  a  rawn  ti  a. Phûr tak leh zawh belh châk (filled with curiosity) tak chuan kan inzui lût ta boh boh a..

......chhunzawm zel tur.

Comments

Post a Comment